|
CD-single Zoals de lp midden jaren tachtig werd vervangen door de cd, werd de vinylsingle vervangen door de cd-single. Maar wat was-ie toch duur! Downloaden maakte ook aan dit medium een eind, al leeft het idee van 'de single' voort. door Robert van Eijden Eigenlijk is het een wonder dat er geen volksopstand uitbrak bij de introductie van de cd-single, zo rond 1987. Tot die tijd kocht je je singles voor 4,95 gulden op vinyl, een zwart schijfje met een A- en een B-kant. Twee liedjes, een hoes eromheen met misschien zelfs de songtekst erop gedrukt - niks mis mee. Maar de cd-single, in zijn even dunne als breekbare plastic doosje, kostte 15,95 gulden! Daar stonden dan vaak wel wat extra tracks op, maar dat waren meestal oninteressante remixen. Een verdrievoudiging in prijs, dus. Het is dat er nog geen internetklaagfora bestonden, anders hadden die servers moeten bijplaatsen.De cd-single had hetzelfde formaat (12 centimeter) als een gewone cd, maar al snel doken er ook mini-cd-singles op van slechts 8 centimeter breed. Sommige cd-spelers waren hierop voorbereid en hadden een kleine ronde uitsparing in het midden van de lade waar de mini-cd-single precies in paste. Voor degenen die niet zo'n moderne cd-speler hadden, waren er adapters te koop: plastic rondjes waar je je mini-cd-single in kon priegelen, zodat het geheel precies twaalf centimeter werd. Als je geluk had zat de adapter al om de mini-cd-single heen wanneer je het schijfje kocht. Nodeloos te zeggen dat de mini-cd-single nooit echt de status van hebbedingetje heeft overstegen, al deed-ie het goed in Japan. Maar ja, daar werd zelfs i-mode populair. Een paar jaar leefden vinylsingle en cd-single gebroederlijk naast elkaar (in het gedrukte exemplaar van de Top 40 stond dan achter de songtitel een balletje in de kolom 'single cd'), totdat de vinylsingle begin jaren negentig verdween en de cd-single het rijk alleen had. Inmiddels waren er ook cd-singles in kartonnen hoesje in plaats van plastic doosje op de markt gekomen, met slechts twee tracks, maar vriendelijker geprijsd. De 'gewone' cd-single met zijn remixen begon hierdoor steeds meer dienst te doen als vervanger van de aloude maxisingle (12”). Al is die laatste nooit echt verdwenen, omdat dj's behoefte bleven hebben aan vinyl. Aan het mooie leven van de cd-single kwam eind jaren negentig een eind door de opkomst van het downloaden van muziek. In het decennium 2000-2010 nam de verkoop van cd-singles sterk af en anno nu is die bijna onmeetbaar laag. Cd-singles worden nog wel gemaakt, maar bijna geen enkele platenwinkel verkoopt ze nog. Is dat een ramp voor de westerse beschaving? Nee, behalve platenmaatschappijen en fans die alles van hun idool op cd willen hebben, is er niemand die om het heengaan van de cd-single treurt. Bovendien: het idee van 'de single' leeft voort. Radiostations en artiesten hebben nog steeds behoefte aan de single, de eerste omdat ze hits willen draaien en de tweede omdat ze een promotievehikel voor hun album nodig hebben. Dus kun je op iTunes singles downloaden en maakt de vinylsingle zelfs een bescheiden comeback, vooral dankzij Engelse gitaarbands. Helaas kost-ie nu iets meer dan 4,95 gulden... Ik wil nog meer flashbacks! |