|
Flipperkast Ooit stond er een flipperkast in bijna elk café en vond je er tientallen gebroederlijk naast de videogames in arcadehallen. Het flipperspel is echter bijna verdreven door gokautomaten en photoplaymachines. Is de definitieve tilt in zicht? door Robert van Eijden De highscore, daar draaide het allemaal om. Om die te behalen stond je op vrije woensdagmiddagen urenlang met je vriendjes om de flipperkast in de snackbar, speelhal of voetbalkantine. Met een gulden in je zweterige knuist en een halve erectie van opwinding (flipperen is een mannensport) in je korte broek als je een vrij spel had verdiend. “Nog vier keer over de ramp aan de linkerkant, dan gaat de stroke of luck branden en kun je je vampire bonus verdubbelen!” gaf je elkaar tips.In de jaren zeventig en tachtig stond er een flipperkast in bijna elk café en vond je er tientallen gebroederlijk naast de videogames in arcadehallen. De geschiedenis van de flipperkast gaat echter veel verder terug. Bakermat van het spel is Amerika, waar vlak na de Tweede Wereldoorlog de eerste echte flipperkast wordt gebouwd. Eind jaren zeventig verschijnen de eerste kasten met microprocessoren en verdwijnen de lawaaiige mechanische kasten. In de jaren tachtig jagen flipperkastfabrikanten elkaar op door steeds nieuwe snufjes te bedenken, zoals speelvelden op verschillende hoogtes, spraak en muziek. Uiteindelijk legt de flipperkast het af tegen videogame, photoplaymachine en gokautomaat. Wraak van Mars De neergang van de flipperindustrie wordt verteld in de Amerikaanse documentaire Tilt: The Battle to Save Pinball uit 2006, te downloaden via een torrent bij je in de buurt. Het verhaal in het kort: door fusies, faillissementen en overnames blijven er in de jaren negentig twee serieuze flipperkastproducenten over, het Amerikaanse bedrijf Williams en het Japanse Sega. Vanaf 1993 daalt het aantal verkochte flipperkasten per jaar echter snel. Williams besluit zijn heil te zoeken in de (veel winstgevender) gokautomaten, dit ondanks het succes van Revenge from Mars, een revolutionaire kast uit 1999 die flipperen combineert met een videogame. Nog in 1999 wordt de flipperafdeling van Williams opgedoekt en ook Sega trekt zich terug uit de markt. Een aantal ontwerpers vindt onderdak bij Stern Pinball, een nieuw bedrijf dat is opgericht door de zoon van een voormalig Williams-directeur. Het kleine Stern Pinball is anno 2009 de enige flipperkastproducent ter wereld. Ook in Nederland zijn de meeste flipperkasten verruild voor gokautomaten. Vanuit financieel oogpunt gezien begrijpelijk: een gokautomaat neemt minder ruimte in en levert meer geld op. Vanuit esthetisch oogpunt gezien minder begrijpelijk: een volledig uit trainingspak opgetrokken man die zes uur lang achter een gokautomaat zit met een bankpas in de startknop geklemd, is niet bevorderlijk voor de sfeer in je zaak. Gelukkig blijft een kleine groep caféhouders dapper weerstand bieden aan de overheersing van de gokautomaat. Op de website van de Nederlandse flippervereniging (www.nfvpinball.nl) wordt bijgehouden in welke cafés en snackbars nieuwe flipperkasten zijn geplaatst en in welke staat de kasten verkeren. Ook voor wie nog eens - net als vroeger in de speelhal - een hele rij blinkende en zoemende flipperkasten wil zien (én bespelen), is er een toevluchtsoord: het clubhuis van de vereniging in Ederveen. Helaas niet op woensdagmiddagen geopend... Ik wil nog meer flashbacks! |